۱۰۰ هزار تومان هدیهٔ ثبت‌نام، تا ۱ میلیونبا ثبت‌نام گردونهٔ هدیه را بچرخان: دست‌کم ۱۰۰٬۰۰۰ تومان و تا ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه، بدون کارت بانکیگردونهٔ هدیه۱ میلیون برای تو، ۱ میلیون برای دوستتدوستانت را دعوت کن: برای هر دوستی که فعال شود ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومان اعتبار هدیه می‌گیری و خودش هم ۱٬۰۰۰٬۰۰۰ تومانجوایز
1xAi
دین و زندگی ۳ · پایهٔ دوازدهم

نمونه سوال دین و زندگی دوازدهم با جواب

۱۲۰ نمونه سوال چهارگزینه‌ای دین و زندگی ۳ (دین و زندگی پایهٔ دوازدهم) در ۱۰ درس، با جواب تشریحی.

نمونه سوال‌ها را هوش مصنوعی از روی متن همین کتاب (چاپ ۱۴۰۵-۱۴۰۶) نوشته و هر کدام برچسب «تولید هوش مصنوعی» دارد؛ فقط سوالی منتشر شده که دو حل‌کنندهٔ مستقل به همان جواب رسیده‌اند.

درس‌های کتاب

  1. درس ۱: تفکّر و اندیشه۱۲ نمونه
  2. درس ۲: یگانۀ بی‌همتا۱۲ نمونه
  3. درس ۳: توحید و سبک زندگی۱۲ نمونه
  4. درس ۴: فقط برای تو۱۲ نمونه
  5. درس ۵: قدرت پرواز۱۲ نمونه
  6. درس ۶: سنت‌های خداوند در زندگی۱۲ نمونه
  7. درس ۷: بازگشت۱۲ نمونه
  8. درس ۸: زندگی در دنیای امروز و عمل به احکام الهی۱۲ نمونه
  9. درس ۹: پایه‌های استوار۱۲ نمونه
  10. درس ۱۰: تمدن جدید و مسئولیت ما۱۲ نمونه

درس ۱: تفکّر و اندیشه

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۱: تفکّر و اندیشه

دانش‌آموزی می‌پرسد: «اگر انسان به کمک فطرت خود خدا را می‌شناسد، دعوت قرآن به اندیشیدن دربارهٔ آفریننده چه ضرورتی دارد؟» کدام پاسخ، نسبت این دو راه شناخت را درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: شناخت فطری، همهٔ مراتب خداشناسی را در اختیار انسان می‌گذارد و تفکر تنها یادآور همان مراتب است.
  2. گزینهٔ ۲: شناخت استدلالی هنگامی معتبر می‌شود که انسان از شناخت فطری خود صرف‌نظر کرده باشد.
  3. گزینهٔ ۳: تفکر در نیازمندی جهان، شناخت ابتدایی خدا را به احاطهٔ ذهن بر ذات او تبدیل می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: شناخت فطری، زمینهٔ اولیهٔ خداشناسی است و تفکر می‌تواند معرفت انسان به خدا را ژرف‌تر کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

متن ابتدا وجود شناخت فطری خدا را می‌پذیرد و سپس از دعوت قرآن به افزایش عمق معرفت سخن می‌گوید. پس برخورداری از شناخت اولیه، انسان را از تفکر بی‌نیاز نمی‌کند و استدلال نیز مستلزم کنارگذاشتن فطرت نیست (صفحهٔ ۷). افزون بر این، ژرف‌ترشدن معرفت به وجود و صفات خداوند، به معنای شناخت ذات او نیست؛ زیرا ذهن محدود بر حقیقت نامحدود احاطه نمی‌یابد (صفحهٔ ۱۲ و ۱۳). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۱: تفکّر و اندیشه

کدام برنامهٔ فکری، با معیار بیان‌شده برای برترین عبادت در آغاز این بخش سازگارتر است؟

  1. گزینهٔ ۱: گردآوری پیوستهٔ اطلاعات دربارهٔ طبیعت، بدون توجه به نسبت آن با آفریننده
  2. گزینهٔ ۲: قرار دادن تأمل دربارهٔ خدا و توانایی او در برنامهٔ همیشگی زندگی
  3. گزینهٔ ۳: کوشش مستمر برای ترسیم تصویری ذهنی از چیستی ذات خداوند
  4. گزینهٔ ۴: اندیشیدن به آینده‌ای مطلوب، تنها با هدف افزایش نشاط دوران جوانی
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

در معرفی ارزش عبادی اندیشه، دو ویژگی مورد توجه است: اندیشه باید دربارهٔ خداوند و قدرت او باشد و استمرار داشته باشد؛ بنابراین، صرف مطالعهٔ طبیعت یا امید به آینده، به‌تنهایی بیانگر این معیار نیست (صفحهٔ ۲). همچنین تلاش برای تصور ذات خداوند، با محدودیت شناخت انسان ناسازگار است و موضوع توصیهٔ پیامبر نیست (صفحهٔ ۱۲ و ۱۳). پاسخ: گزینهٔ ۲

درس ۲: یگانۀ بی‌همتا

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۲: یگانۀ بی‌همتا

کدام عبارت، جایگاه یگانه‌پرستی را در مجموعهٔ تعالیم اسلامی دقیق‌تر بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: هر اعتقاد اسلامی، مستقل از پذیرش یگانگی خدا، اعتبار دینی خود را حفظ می‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: یگانه‌پرستی، مبنای اعتبار دیگر باورهای اسلامی و جهت‌دهندهٔ رفتار فردی و اجتماعی است.
  3. گزینهٔ ۳: نقش یگانه‌پرستی به تنظیم رابطهٔ درونی انسان با خدا محدود می‌شود.
  4. گزینهٔ ۴: پذیرش یگانگی خدا، انسان را از پایبندی به دیگر احکام دینی بی‌نیاز می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

کتاب، توحید را بنیاد اعتقادات اسلامی می‌داند؛ به‌گونه‌ای که دیگر اعتقادات بدون آن اعتبار ندارند. همچنین اخلاق و رفتارهای فردی و اجتماعی مؤمنان باید از این اصل جهت بگیرند. بنابراین، نه می‌توان اعتقادات را از توحید مستقل دانست و نه می‌توان اثر آن را به زندگی درونی محدود کرد. توحید نیز جایگزین عمل به احکام نیست، بلکه به آنها معنا می‌بخشد. (صفحهٔ ۱۸) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۲: یگانۀ بی‌همتا

کشاورزی پس از برداشت محصول می‌گوید: «من برای این مزرعه بسیار زحمت کشیده‌ام و در عین حال، خدا را پرورش‌دهندهٔ حقیقی آن می‌دانم.» کدام تفسیر از سخن او با توحید در ربوبیت سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: محصول به کوشش من وابسته بوده است، اما خود من، توانایی‌هایم و قابلیت‌های گیاه زیر تدبیر خدا قرار داریم.
  2. گزینهٔ ۲: برای آنکه خدا را پرورش‌دهنده بدانم، باید تأثیر واقعی آبیاری و مراقبت خود را انکار کنم.
  3. گزینهٔ ۳: خدا گیاه را آفریده است، اما پس از آن، پرورش این مزرعه کاملاً از تدبیر او جدا شده است.
  4. گزینهٔ ۴: چون دیگران در کشت این زمین سهمی نداشته‌اند، من در برابر خدا نیز پرورش‌دهنده‌ای مستقل هستم.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

توحید در ربوبیت، تأثیر تلاش کشاورز را نفی نمی‌کند؛ بلکه استقلال او را در تدبیر نفی می‌کند. کشاورز در مقایسه با کسانی که در کشت نقشی نداشته‌اند، محصول را نتیجهٔ دسترنج خود می‌داند؛ اما در نسبت با خدا باید توجه کند که وجود، نیرو و امکانات او و استعداد رشد گیاه همگی وابسته به خدا هستند. ازاین‌رو پذیرش نقش واقعی انسان با شکرگزاری از پروردگار سازگار است. (صفحهٔ ۲۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

درس ۳: توحید و سبک زندگی

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۳: توحید و سبک زندگی

از پیوند عبارت‌های «إِنَّ اللّٰهَ رَبّی وَ رَبُّکُم» و «فَاعبُدوهُ» با توضیح بُعد فردی توحید عملی، کدام برداشت به دست می‌آید؟

  1. گزینهٔ ۱: بندگی انسان‌ها سبب می‌شود خداوند مقام پروردگاری آنان را به دست آورد.
  2. گزینهٔ ۲: پذیرش پروردگاری خدا برای شناخت جهان است و به‌خودی‌خود جهت رفتار انسان را تعیین نمی‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: راه درست بندگی، رعایت فرمان خدا در عبادت‌هاست و انتخاب‌های روزمره بیرون از قلمرو آن قرار دارند.
  4. گزینهٔ ۴: پروردگار بودن خدا مبنای بندگی اوست و این بندگی باید به تصمیم‌ها و رفتارهای زندگی جهت دهد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

در آیهٔ مورد بحث، ابتدا پروردگاری خدا نسبت به انسان‌ها مطرح و سپس بندگی او نتیجه گرفته می‌شود. پس ربوبیت الهی، مبنای عبادت اوست. در توضیح توحید عملی نیز رعایت خواست خدا به انتخاب همسر، شغل، دوست، تفریح و دیگر برنامه‌های زندگی گسترش یافته است؛ بنابراین، بندگی به اعمال عبادی خاص محدود نمی‌شود (صفحهٔ ۳۲). پاسخ: گزینهٔ ۴

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۳: توحید و سبک زندگی

دانش‌آموزی پس از ناکامی در یک برنامه می‌گوید: «علت دقیق این اتفاق را نمی‌دانم، اما آن را فرصتی برای اصلاح روش خود می‌بینم و برای جبران، از راه نادرست استفاده نمی‌کنم.» این موضع، به‌ترتیب، بیش از همه بر کدام دو مبنا استوار است؟

  1. گزینهٔ ۱: اعتماد به حکمت خدا و ثابت نگه‌داشتن رضایت او به‌عنوان معیار تصمیم‌گیری.
  2. گزینهٔ ۲: شناخت قطعی حکمت هر حادثه و پیش‌بینی دقیق زمان پایان دشواری‌ها.
  3. گزینهٔ ۳: کنار گذاشتن کوشش شخصی و پذیرفتن اینکه تلاش، تغییری در آینده ایجاد نمی‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: اطمینان از تحقق همهٔ خواسته‌های شخصی و مصون ماندن مؤمن از ناکامی.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

این فرد، با وجود ناآگاهی از علت دقیق ناکامی، آن را فاقد حکمت نمی‌شمارد و برای رشد از آن بهره می‌گیرد؛ این رفتار با امید و استقامت انسان موحد سازگار است (صفحهٔ ۳۲). همچنین معیار تصمیم خود را رضایت خدا قرار داده و با تغییر شرایط از آن دست نمی‌کشد؛ چنین جهت‌گیری‌ای زمینهٔ پایداری شخصیت و آرامش روحی است (صفحهٔ ۳۳). هیچ‌یک از این دو ویژگی، مستلزم دانستن حکمت همهٔ حوادث یا تضمین تحقق خواسته‌های شخصی نیست. پاسخ: گزینهٔ ۱

درس ۴: فقط برای تو

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۴: فقط برای تو

دانش‌آموزی می‌خواهد میان «شناخت خدا»، «اخلاص» و «توان تشخیص در موقعیت‌های پیچیده» ارتباط برقرار کند. کدام استدلال با مطالب درس سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: شناخت بیشتر خدا می‌تواند به تقویت اخلاص بینجامد و رشد اخلاص نیز زمینهٔ برخورداری از بصیرت در تشخیص حق و باطل را فراهم کند.
  2. گزینهٔ ۲: شناخت بیشتر خدا، انسان را از انجام واجبات بی‌نیاز می‌کند و همین بی‌نیازی، نشانهٔ دستیابی او به حکمت است.
  3. گزینهٔ ۳: حکمت، راه آغازین افزایش اخلاص است و تفکر در نشانه‌های خدا، پاداشی است که تنها پس از رسیدن به اخلاص حاصل می‌شود.
  4. گزینهٔ ۴: شور دینی، حتی بدون شناخت صحیح، برای تشخیص راه درست کافی است و اخلاص صرفاً بر مقدار پاداش می‌افزاید.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

میان شناخت خدا و ایمان، و نیز میان ایمان و اخلاص، ارتباط برقرار است؛ ازاین‌رو افزایش معرفت می‌تواند اخلاص را تقویت کند (صفحات ۴۵ و ۴۶). از سوی دیگر، حکمت از ثمرات اخلاص است و انسان حکیم در موقعیت‌های دشوار، توان تشخیص حق از باطل پیدا می‌کند (صفحات ۴۷ و ۴۸). بنابراین، گزینهٔ نخست ترتیب درستی از زمینهٔ تقویت اخلاص و ثمرهٔ آن ارائه می‌کند. معرفت جایگزین واجبات نیست و انگیزهٔ دینیِ بدون شناخت نیز مصونیت از خطا ایجاد نمی‌کند (صفحات ۴۶ و ۴۷). پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۴: فقط برای تو

با توجه به جایگاه نیت در ارزش‌گذاری اعمال و لزوم وجود حسن فاعلی و حسن فعلی، کدام برداشت درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: اگر قصد انسان الهی باشد، تغییر در شیوهٔ مقرر عبادت، مانعی برای پذیرفته‌شدن آن ایجاد نمی‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: اگر عبادت از نظر ظاهر درست انجام شود، تفاوت انگیزه‌ها در ارزش آن نزد خدا تأثیری ندارد.
  3. گزینهٔ ۳: برتری نیت بر عمل، الزام به اجرای درست فرمان خدا را از میان نمی‌برد.
  4. گزینهٔ ۴: اگر تعداد عبادت‌های فرد افزایش یابد، می‌توان نتیجه گرفت که مرتبهٔ اخلاص او نیز بالاتر رفته است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

کتاب نیت را به روح و ظاهر عمل را به کالبد تشبیه می‌کند و از این طریق، جایگاه اساسی نیت را توضیح می‌دهد؛ بنابراین، درستی ظاهر به‌تنهایی کافی نیست (صفحهٔ ۴۴). بااین‌حال، مؤمن باید علاوه بر داشتن انگیزهٔ الهی، کار را مطابق دستور خدا انجام دهد؛ یعنی حسن فاعلی و حسن فعلی را با هم فراهم کند. پس برتری نیت به معنای بی‌نیازی از انجام صحیح عمل نیست. همچنین، افزایش تعداد عبادت‌ها لزوماً نشانهٔ افزایش خلوص انگیزه نیست (صفحهٔ ۴۵). پاسخ: گزینهٔ ۳

درس ۵: قدرت پرواز

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

کدام برداشت از تغییر محل نشستن امیرالمؤمنین علیه‌السلام، هم با توضیح کتاب دربارهٔ دیوار سست سازگار است و هم از جداسازی نادرست قدر و قضا پرهیز می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: با شناخت ویژگی‌های دو موقعیت، پیامد مناسب‌تر را در چارچوب همان نظام الهی برمی‌گزینیم.
  2. گزینهٔ ۲: با تغییر مکان، اثر تقدیر را متوقف می‌کنیم و قوانین طبیعی را جانشین آن می‌سازیم.
  3. گزینهٔ ۳: با تصمیم عاقلانه، بخشی از سرنوشت خود را از قلمرو تدبیر خداوند بیرون می‌بریم.
  4. گزینهٔ ۴: با ترک دیوار سست، از موقعیتی صرفاً مشمول قضا به موقعیتی صرفاً مشمول قدر منتقل می‌شویم.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

بر اساس توضیح کتاب، سستی یا استحکام دیوار از ویژگی‌های آن است و پیامد هرکدام با همان ویژگی‌ها تناسب دارد. انسان با شناخت این تفاوت‌ها می‌تواند موقعیت مناسب‌تر را انتخاب کند؛ پس جابه‌جایی، خروج از تدبیر الهی یا متوقف‌کردن تقدیر نیست، بلکه انتخاب در میان قدرها و قضاهای الهی است. (صفحهٔ ۵۷) همچنین جدایی قدر و قضا تنها در مقام فهم مفاهیم است؛ یک موجود تحقق‌یافته را نمی‌توان صرفاً مشمول قدر یا صرفاً مشمول قضا دانست. (صفحهٔ ۵۶) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۵: قدرت پرواز

فردی پس از آسیب‌رساندن به وسیلهٔ دوستش می‌گوید: «ای کاش با آن وسیله بازی نکرده بودم» و سپس می‌پذیرد هزینهٔ تعمیر آن را بپردازد. این دو بخش از رفتار او، به‌ترتیب، با کدام شاهد اختیار ارتباط مستقیم‌تری دارند؟

  1. گزینهٔ ۱: تفکر و تصمیم ــ احساس رضایت از تصمیم عاقلانه
  2. گزینهٔ ۲: مسئولیت‌پذیری ــ احساس رضایت از نتیجهٔ عمل
  3. گزینهٔ ۳: احساس پشیمانی ــ مسئولیت‌پذیری
  4. گزینهٔ ۴: ناتوانی از ترک عمل ــ خارج‌بودن پیامدها از اراده
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در بخش نخست، فرد آرزو می‌کند که رفتار زیان‌بار را انجام نداده بود. چنین پشیمانی‌ای نشان می‌دهد که او خود را قادر به ترک آن رفتار می‌داند. در بخش دوم، پذیرفتن جبران خسارت، بیانگر پذیرش آثار عمل و مسئولیت‌پذیری است. بنابراین، این دو بخش به‌ترتیب شاهد «احساس پشیمانی» و «مسئولیت‌پذیری» هستند، نه تفکر پیش از تصمیم یا رضایت از موفقیت. (صفحهٔ ۵۳ و ۵۴) پاسخ: گزینهٔ ۳

درس ۶: سنت‌های خداوند در زندگی

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۶: سنت‌های خداوند در زندگی

دو نفر از توان فکری و امکانات آموزشی مشابهی برخوردارند. یکی با نیت پاک برای شناخت و انجام وظیفه تلاش می‌کند و در این مسیر با راهنمایی شایسته آشنا می‌شود؛ دیگری توان خود را در مخالفت با حق به کار می‌گیرد. کدام تحلیل دربارهٔ این وضعیت درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: بهره‌مندی هر دو نفر از توان فکری، نشان می‌دهد که خداوند مسیر انتخابی هر دو را تأیید کرده است.
  2. گزینهٔ ۲: فراهم‌شدن راهنمای شایسته برای فرد نخست، او را از تصمیم‌گیری و کوشش شخصی بی‌نیاز می‌کند.
  3. گزینهٔ ۳: چون واکنش افراد به راهنمایی متفاوت است، فراهم‌شدن راهنمای شایسته را نمی‌توان جلوه‌ای از توفیق دانست.
  4. گزینهٔ ۴: توان فکری مشترک آنان با امداد عام سازگار است و بهره‌گیری فرد نخست از راهنمای شایسته، با توفیق و حق‌پذیری او ارتباط دارد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

امداد عام به این معناست که انسان‌ها می‌توانند امکانات خدادادی، مانند توان فکری و اراده، را در مسیر انتخاب‌شدهٔ خود به کار گیرند؛ ازاین‌رو برخورداری هر دو فرد از این امکانات، نشانهٔ تأیید هر دو مسیر نیست (صفحهٔ ۷۰–۷۱). از سوی دیگر، فراهم‌شدن زمینه‌ای هدایتگر برای کسی که با نیت پاک در راه حق می‌کوشد، از جلوه‌های توفیق الهی است. حق‌پذیری نیز در استفاده از چنین زمینه‌ای نقش دارد و توفیق جای تلاش و انتخاب انسان را نمی‌گیرد (صفحهٔ ۷۱). در نتیجه، تنها گزینهٔ چهارم هر دو بخش موقعیت را درست تبیین می‌کند. پاسخ: گزینهٔ 4

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۶: سنت‌های خداوند در زندگی

کدام عبارت، هدف ابتلاء الهی و نسبت آن با وضعیت درونی انسان را درست بیان می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: خداوند با آزمودن انسان، از حقیقت ادعای او آگاه می‌شود و سپس زمینهٔ رشدش را فراهم می‌کند.
  2. گزینهٔ ۲: انسان در موقعیت آزمون، قابلیت‌های خود را شکوفا می‌کند و گرایش‌های نهفته‌اش را در عمل نشان می‌دهد.
  3. گزینهٔ ۳: چون همهٔ انسان‌ها آزموده می‌شوند، افزایش ایمان موجب تغییر مرتبهٔ امتحان آنان نمی‌شود.
  4. گزینهٔ ۴: انسان با سربلندی در یک آزمون، از امتحان‌های بعدی بی‌نیاز می‌شود و تنها نتایج اعمالش را دریافت می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

امتحان الهی برای رفع ناآگاهی خداوند نیست؛ زیرا او به درون انسان‌ها علم دارد. قرارگرفتن انسان در موقعیت‌های گوناگون، استعدادهای او را پرورش می‌دهد و حقیقت گرایش‌ها و ادعاهایش را آشکار می‌کند؛ بنابراین گزینهٔ دوم درست است (صفحهٔ ۶۷–۶۸). همچنین، عمومی بودن ابتلاء به معنای یکسان بودن مرتبهٔ امتحان همگان نیست و عبور موفق از هر مرحله، انسان را برای آزمون‌های بالاتر آماده می‌کند؛ پس گزینه‌های سوم و چهارم نیز نادرست‌اند (صفحهٔ ۶۸). پاسخ: گزینهٔ 2

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۷: بازگشت

جوانی با تکیه بر امکان توبه در آینده، ترک گناه را عقب می‌اندازد. در جامعه‌ای نیز مردم با وجود مشاهدهٔ گسترش رشوه، از واکنش اصلاحی خودداری می‌کنند. کدام گزینه پیامد تأخیر را در این دو موقعیت، به‌ترتیب، درست تحلیل می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: در فرد، عادت به گناه می‌تواند میل بازگشت را تضعیف کند و در جامعه، تثبیت انحراف می‌تواند اصلاح را نیازمند اقداماتی بنیادی‌تر سازد.
  2. گزینهٔ ۲: در فرد، علت اصلی تعلل ناامیدی از آمرزش است و در جامعه، اصلاح زودهنگام می‌تواند جای انجام وظیفهٔ امر به معروف و نهی از منکر را بگیرد.
  3. گزینهٔ ۳: در فرد، پذیرش همیشگی توبه ماندگاری میل بازگشت را تضمین می‌کند و در جامعه، فراگیرشدن انحراف زمینهٔ اصلاح آسان‌تر را فراهم می‌سازد.
  4. گزینهٔ ۴: در فرد، به‌تعویق‌انداختن توبه سرانجام راه آمرزش را قطعاً می‌بندد و در جامعه، ریشه‌دارشدن انحراف هرگونه اصلاح را ناممکن می‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

جوان با عقب‌انداختن توبه گرفتار تسویف است. تکرار گناه ممکن است او را به آن عادت دهد و زمینهٔ پشیمانی قلبی را تضعیف کند؛ بنابراین، پذیرش توبهٔ واقعی به معنای تضمین توفیق توبه در آینده نیست (صفحهٔ ۸۵). در سطح جامعه نیز بی‌تفاوتی، فرصت گسترش و استحکام انحراف را فراهم می‌کند و ممکن است اصلاح را به تلاش‌های گسترده و زیربنایی وابسته سازد (صفحهٔ ۸۸). وجه مشترک دو وضعیت، دشوارترشدن بازگشت بر اثر تأخیر است، نه بسته‌شدن قطعی راه آن. پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۷: بازگشت

فردی پس از گناه، بدون آنکه عبارتی بر زبان آورد، از نافرمانی خدا ناراحت می‌شود و صادقانه تصمیم می‌گیرد آن رفتار را کنار بگذارد؛ اما مدتی بعد دوباره می‌لغزد. کدام داوری دربارهٔ او درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: بازگشت نخست او تنها پس از استغفار زبانی تحقق می‌یابد، هرچند پشیمانی‌اش صادقانه باشد.
  2. گزینهٔ ۲: لغزش بعدی نشان می‌دهد که بازگشت نخست او، از همان آغاز، توبهٔ واقعی نبوده است.
  3. گزینهٔ ۳: بازگشت نخست او توبه است و لغزش بعدی نیز امکان توبهٔ واقعیِ دوباره را از او نمی‌گیرد.
  4. گزینهٔ ۴: بازگشت نخست او پذیرفتنی است، اما پس از شکستن آن، پشیمانی دوباره موجب آمرزش نمی‌شود.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

برای تحقق توبه، پشیمانی درونی و تصمیم واقعی به ترک گناه لازم است؛ جاری‌کردن عبارت استغفار بر زبان شرط آن نیست (صفحهٔ ۸۲). بنابراین، بازگشت نخست این فرد توبه محسوب می‌شود. همچنین، اگر او بعداً دچار لغزش شود، می‌تواند بار دیگر صادقانه بازگردد؛ شکستن توبه، امکان توبهٔ مجدد را از بین نمی‌برد (صفحه‌های ۸۳ و ۸۴). پس نباید لغزش بعدی را دلیل قطعیِ غیرواقعی‌بودن تصمیم قبلی دانست. پاسخ: گزینهٔ ۳

درس ۸: زندگی در دنیای امروز و عمل به احکام الهی

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۸: زندگی در دنیای امروز و عمل به احکام الهی

پژوهشگری پس از بررسی یکی از احکام الهی، به فایده‌ای علمی برای آن دست یافته است. کدام داوری دربارهٔ نتیجهٔ پژوهش او با دیدگاه کتاب سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: اگر علوم تجربی هنوز فایدهٔ یک حکم را نشان نداده باشند، ارتباط آن حکم با سعادت انسان نیز قابل پذیرش نیست.
  2. گزینهٔ ۲: بررسی علمی می‌تواند بخشی از حکمت یک حکم را روشن کند، بی‌آنکه اجرای آن حکم به میزان شناخت ما وابسته باشد.
  3. گزینهٔ ۳: چون علم انسان در برابر علم خداوند محدود است، تلاش علمی برای یافتن حکمت احکام ارزشی ندارد.
  4. گزینهٔ ۴: با کشف یک فایدهٔ علمی برای حکم، می‌توان همان فایده را تنها ملاک تصمیم‌گیری دربارهٔ اجرای آن قرار داد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲

پاسخ تشریحی

کتاب از یک‌سو میان احکام و سعادت انسان ارتباط برقرار می‌داند، حتی هنگامی که این ارتباط برای ما روشن نباشد؛ از سوی دیگر، کمک گرفتن از علوم برای شناخت حکمت احکام را تأیید می‌کند. بااین‌حال، شناخت یک حکمت به معنای آگاهی از همهٔ دلایل حکم نیست و نمی‌توان اجرای حکم را به همان شناخت محدود وابسته کرد. بنابراین، پژوهش علمی ارزشمند است، اما اعتبار دستور الهی تابع میزان آگاهی ما از حکمت آن نیست. (صفحهٔ ۹۶) پاسخ: گزینهٔ ۲

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۸: زندگی در دنیای امروز و عمل به احکام الهی

گروهی دانش‌آموزی قصد دارد برای مقابله با ابتذال اخلاقی، یک اثر آموزشی دینی را تکثیر و رایگان توزیع کند؛ اما پدیدآورندهٔ اثر، تکثیر آن را مجاز ندانسته است. کدام تصمیم، هر دو دستور مرتبط کتاب را رعایت می‌کند؟

  1. گزینهٔ ۱: تکثیر اثر مجاز است؛ زیرا هدف گروه، تقویت فرهنگ دینی است و فعالیت آنان منفعت شخصی ندارد.
  2. گزینهٔ ۲: گروه می‌تواند نسخه‌های غیرمجاز را از فروشنده بخرد؛ زیرا مسئولیت رعایت حق نشر فقط بر عهدهٔ تکثیرکننده است.
  3. گزینهٔ ۳: گروه باید از اصل فعالیت فرهنگی صرف‌نظر کند؛ زیرا منع تکثیر این اثر، وظیفهٔ ترویج معارف اسلامی را منتفی می‌کند.
  4. گزینهٔ ۴: گروه باید برای استفاده از اثر اجازه بگیرد یا راه مجاز دیگری برگزیند؛ زیرا هدف فرهنگی، ممنوعیت تکثیر بدون اجازه را برطرف نمی‌کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۴

پاسخ تشریحی

تولید و انتشار آثار با هدف گسترش معارف اسلامی و مقابله با ابتذال، از فعالیت‌های ارزشمند و واجبات کفایی معرفی شده است؛ اما این جایگاه، مجوز نادیده گرفتن حقوق پدیدآورنده نیست. اگر صاحب اثر تکثیر را مجاز نداند، هم تکثیر و هم خرید و استفاده از نسخه‌های غیرمجاز ممنوع است. بنابراین، گروه باید با کسب اجازه یا انتخاب راهی مجاز، فعالیت خود را دنبال کند؛ نه اینکه هدف دینی را توجیه‌کنندهٔ نقض حق نشر بداند یا اصل فعالیت فرهنگی را کنار بگذارد. (صفحهٔ ۱۰۱) پاسخ: گزینهٔ ۴

درس ۹: پایه‌های استوار

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۹: پایه‌های استوار

با توجه به معیار سوم تمدن اسلامی و نقد کتاب بر شیوهٔ حکومت خلفای اموی و عباسی، کدام عامل برای تشخیص تحقق این معیار تعیین‌کننده است؟

  1. گزینهٔ ۱: تنظیم روابط اجتماعی بر مبنای فرمان‌های خدا، نه خواسته‌های شخصی فرمانروایان
  2. گزینهٔ ۲: ادارهٔ جامعه با عنوان اسلامی، حتی در صورت بی‌اعتنایی حاکمان به فرمان‌های خدا
  3. گزینهٔ ۳: پذیرش یگانگی خدا از سوی حاکمان، بدون ضرورت پایبندی آنان به قوانین الهی
  4. گزینهٔ ۴: گسترش سرزمین‌های مسلمانان، حتی اگر شیوهٔ حکومت با دستورات الهی ناسازگار باشد
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

معیار سوم، استقرار ولایت الهی در جامعه است؛ یعنی ادارهٔ اجتماع باید بر قوانین و دستورات خدا تکیه کند. کتاب نیز خروج خلفای اموی و عباسی از این چارچوب را با حکومت‌کردن مطابق میل خود، به‌جای پیروی از دستورات الهی، توضیح می‌دهد. بنابراین، نه نام اسلامی، نه پذیرش اعتقادی توحید به‌تنهایی و نه توسعهٔ قلمرو، جایگزین این معیار نمی‌شود. (صفحهٔ ۱۰۹ و ۱۱۰) پاسخ: گزینهٔ ۱

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۹: پایه‌های استوار

اگر گفت‌وگوی زهره و رستم را در پرتو هدف عدالت اجتماعی پیامبر بررسی کنیم، کدام برداشت از پاسخ زهره به دفاع رستم از نظام طبقاتی درست است؟

  1. گزینهٔ ۱: اشتراک انسان‌ها در آفرینش، تنها بیانگر نسبت خانوادگی آنان است و نتیجه‌ای برای نظم اجتماعی ندارد.
  2. گزینهٔ ۲: برابری انسان‌ها با محروم‌ماندن همیشگی بعضی طبقات از امتیازات اجتماعی سازگار است، اگر حقوق درون هر طبقه رعایت شود.
  3. گزینهٔ ۳: محدودکردن امکان رشد اجتماعی افراد بر پایهٔ طبقهٔ تولدشان، با برابری انسان‌ها و رعایت فرمان خدا دربارهٔ همگان ناسازگار است.
  4. گزینهٔ ۴: پیشگیری از تعارض با اشراف، می‌تواند محرومیت طبقات دیگر از ارتقای موقعیت اجتماعی را توجیه کند.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در توضیح عدالت اجتماعی، فراهم‌بودن زمینهٔ رشد برای همه و مقابله با انحصار امکانات در گروهی خاص مطرح شده است. (صفحهٔ ۱۱۰) رستم از سنتی دفاع می‌کند که کشاورزان و پیشه‌وران را از ورود به طبقات بالاتر بازمی‌دارد؛ اما زهره با تأکید بر خاستگاه مشترک انسان‌ها و لزوم رعایت فرمان خدا دربارهٔ همهٔ طبقات، این منطق را نمی‌پذیرد. بنابراین، پاسخ او کاربرد اجتماعی اصل برابری را نشان می‌دهد و با محرومیت مبتنی بر طبقهٔ تولد ناسازگار است. (صفحهٔ ۱۱۱ و ۱۱۲) پاسخ: گزینهٔ ۳

درس ۱۰: تمدن جدید و مسئولیت ما

نمونه سوال ۱

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۱۰: تمدن جدید و مسئولیت ما

کارخانه‌ای با انبارهای پُر از کالا، در تبلیغات خود هر روز داشتن مدل تازه را نشانهٔ موفقیت معرفی می‌کند. شماری از خریداران نیز با وجود کارآمد بودن وسایل قبلی، پیوسته در فکر تعویض آنها هستند. کدام تحلیل، هم زمینهٔ شکل‌گیری این وضعیت و هم عمیق‌ترین آسیب آن را مطابق کتاب توضیح می‌دهد؟

  1. گزینهٔ ۱: افزایش خرید، آشکارکنندهٔ نیاز طبیعیِ برآورده‌نشده است و چون سود تولیدکننده را بالا می‌برد، به‌خودی‌خود آسیبی به شیوهٔ زندگی نمی‌زند.
  2. گزینهٔ ۲: نیازهای ساختگی ابتدا تولید مازاد را پدید می‌آورند و مهم‌ترین زیان این فرایند، کاهش دوام وسایلی است که مردم خریداری می‌کنند.
  3. گزینهٔ ۳: تولید بیش از تقاضای طبیعی، زمینهٔ تحریک خواسته‌های ساختگی را فراهم می‌کند و اشتغال مداوم به کالاها، توجه به رشد معنوی را به حاشیه می‌راند.
  4. گزینهٔ ۴: افزایش قدرت برداشت از طبیعت، مستقیماً میل به تعویض کالاها را ایجاد می‌کند و اساسی‌ترین آسیب این وضعیت، تنها کاسته شدن ذخایر معدنی است.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۳

پاسخ تشریحی

در وضعیت سؤال، کارآمد بودن وسایل قبلی نشان می‌دهد که خرید تازه لزوماً برای رفع نیاز طبیعی نیست. بر اساس تحلیل کتاب، هنگامی که تولید از نیاز طبیعی بازار فراتر می‌رود، صاحبان کارخانه‌ها برای فروش و سود بیشتر، از تبلیغات برای ایجاد خواسته‌های غیرواقعی و تقویت تنوع‌طلبی استفاده می‌کنند. پیامد عمیق‌تر این فرایند، گرفتار شدن فکر و زندگی انسان در پیگیری کالاها و غفلت از تکامل معنوی است؛ نه صرفاً افزایش هزینه یا کاهش منابع طبیعی (صفحهٔ ۱۳۰). بنابراین، باید هم منشأ اقتصادی تبلیغات و هم پیامد معنوی مصرف‌زدگی را در نظر گرفت. پاسخ: گزینهٔ ۳

نمونه سوال ۲

تولید هوش مصنوعی

دین و زندگی · دین و زندگی ۳ · درس ۱۰: تمدن جدید و مسئولیت ما

کدام داوری دربارهٔ تمدن قرون وسطای اروپا، با ارزیابی کتاب از آغاز این تمدن و عملکرد رهبران کلیسا سازگار است؟

  1. گزینهٔ ۱: گرایش اروپا از بت‌پرستی به مسیحیت، پیشرفت بود؛ بااین‌حال، برخی تعالیم کلیسا بعدها مانع عقل‌ورزی و عرضهٔ دیدگاه‌های علمی تازه شد.
  2. گزینهٔ ۲: ممانعت کلیسا از انتشار نظریه‌های تازه نشان می‌دهد که گذار اروپا از بت‌پرستی به مسیحیت، هیچ جنبهٔ پیشرفت‌آمیزی نداشت.
  3. گزینهٔ ۳: تمدن قرون وسطی با کاهش اقتدار کلیسا آغاز شد و سپس با رسمی شدن مسیحیت، وحدت سیاسی اروپا را پدید آورد.
  4. گزینهٔ ۴: وابسته شدن آمرزش و عبادت به حضور کشیشان، ارتباط بی‌واسطهٔ مردم با خدا را تقویت کرد؛ هرچند آزادی علمی آنان محدود شد.
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۱

پاسخ تشریحی

کتاب، روی آوردن اروپای بت‌پرست به مسیحیت را از جهت پذیرش دین الهی و پیامدهایی مانند وحدت و گسترش آثار اخلاقی و هنری، گامی مثبت ارزیابی می‌کند (صفحهٔ ۱۲۷). در عین حال، رهبران کلیسا مخالفت با نظریات علمیِ مورد قبول خود را مخالفت با دین می‌شمردند و از انتشار دیدگاه‌های تازه جلوگیری می‌کردند (صفحهٔ ۱۲۸). بنابراین، مثبت دانستن اصل این گذار با نقد تعالیم و عملکرد کلیسا منافاتی ندارد. تمدن دوم نیز با گسترش اقتدار کلیسا آغاز شد و آیین‌های واسطه‌محور، رابطهٔ شخصی و مستمر انسان با خدا را سست کردند. پاسخ: گزینهٔ ۱

دین و زندگی ۳ را فصل به فصل در پنل یادگیری پیش ببر

در پنل یادگیری 1xAi این کتاب نقشهٔ راه دارد: هر فصل را تمرین می‌کنی، تسلطت را در هر فصل می‌بینی و سوالی که غلط زدی برای مرور برمی‌گردد. از خود کتاب هم می‌توانی بپرسی و جواب را با شمارهٔ صفحه بگیری. تمرین رایگان است و «از کتاب بپرس» سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

دین و زندگی دوازدهم · رایگان