دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۵ · فیزیک

سوال ۵۶ فیزیک کنکور ریاضی ۱۴۰۵ با پاسخ تشریحی

سوال ۵۶ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۵، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۵۶ · فیزیک

کنکور ریاضی ۱۴۰۵ · سوال ۵۶ · کلید رسمی سازمان سنجش

فیزیک · فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۴: برهم‌کنش‌های موج

تاری به طول ۸۰cm و چگالی 5 gcm35\,\frac{\mathrm{g}}{\mathrm{cm^3}} با نیروی کشش ۳۰۰N بین دو نقطه محکم بسته شده است. تار به تشدید درآمده و با بسامد ۲۵۰Hz ارتعاش می‌کند و در طول آن ۲ شکم ایجاد شده است. سطح مقطع تار چند میلی‌متر مربع است؟

  1. گزینهٔ ۱: ۲
  2. گزینهٔ ۲: ۱/۵
  3. گزینهٔ ۳: ۰/۵
  4. گزینهٔ ۴: ۰/۱
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

گام اول ـ تعیین طول موج:
در تار دوسرثابت، هر شکم متناظر با نیم طول موج است؛ پس برای نقش دارای nn شکم داریم L=nλ/2L=n\lambda/2 (فیزیک ۳ ریاضی، صفحه‌های ۱۰۶–۱۰۷). در این سؤال n=2n=2 و L=80 cm=0.80 mL=80\,\mathrm{cm}=0.80\,\mathrm{m} است؛ بنابراین:
λ=2Ln=2×0.802=0.80 m\lambda=\frac{2L}{n}=\frac{2\times0.80}{2}=0.80\,\mathrm{m}

گام دوم ـ محاسبهٔ تندی موج:
از رابطهٔ تندی، بسامد و طول موج استفاده می‌کنیم:
v=fλ=250×0.80=200 m/sv=f\lambda=250\times0.80=200\,\mathrm{m/s}

گام سوم ـ ارتباط سطح مقطع با کشش تار:
طبق رابطهٔ به‌کاررفته در مثال کتاب، تندی موج عرضی در تار برابر v=F/μv=\sqrt{F/\mu} است که در آن μ=m/L\mu=m/L چگالی خطی جرمی تار است (فیزیک ۳ ریاضی، صفحهٔ ۱۰۷، مثال ۴ـ۳).
چگالی داده‌شده در سؤال، چگالی حجمی است. برای تار یکنواخت با سطح مقطع AA، حجم برابر ALAL است؛ پس:
μ=mL=ρALL=ρA\mu=\frac{m}{L}=\frac{\rho AL}{L}=\rho A
بنابراین:
v2=FρA⇒A=Fρv2v^2=\frac{F}{\rho A}\quad\Rightarrow\quad A=\frac{F}{\rho v^2}

گام چهارم ـ جای‌گذاری و تبدیل واحد:
ابتدا چگالی را به دستگاه SI تبدیل می‌کنیم:
ρ=5 g/cm3=5×103 kg/m3\rho=5\,\mathrm{g/cm^3}=5\times10^3\,\mathrm{kg/m^3}
اکنون:
A=300(5×103)(200)2=1.5×10−6 m2A=\frac{300}{(5\times10^3)(200)^2}=1.5\times10^{-6}\,\mathrm{m^2}
با توجه به اینکه 1 mm2=10−6 m21\,\mathrm{mm^2}=10^{-6}\,\mathrm{m^2}، داریم:
A=1.5 mm2A=1.5\,\mathrm{mm^2}

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: ممکن است بر اثر خطای عددی در محاسبهٔ مربع تندی موج یا تقسیم نهایی، مقدار 2 mm22\,\mathrm{mm^2} به دست آید. اما این سطح مقطع با رابطهٔ F=ρAv2F=\rho A v^2 و داده‌های سؤال سازگار نیست.
  • گزینهٔ ۳: اگر پس از محاسبهٔ چگالی خطی، تبدیل آن به سطح مقطع یا تبدیل واحدها نادرست انجام شود، ممکن است مقدار 0.5 mm20.5\,\mathrm{mm^2} انتخاب شود. چگالی داده‌شده حجمی است و باید از رابطهٔ A=μ/ρA=\mu/\rho استفاده کرد.
  • گزینهٔ ۴: این گزینه ممکن است از اشتباه در توان‌های ده هنگام تبدیل چگالی یا سطح مقطع حاصل شود. توجه کنید که 1 g/cm3=103 kg/m31\,\mathrm{g/cm^3}=10^3\,\mathrm{kg/m^3} و 1 m2=106 mm21\,\mathrm{m^2}=10^6\,\mathrm{mm^2} است.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. نقش‌های موج ایستادهٔ تار دوسرثابت را به یاد بیاورید: هر شکم، نیم طول موج را در طول تار جای می‌دهد (فیزیک ۳ ریاضی، صفحه‌های ۱۰۶–۱۰۷).
  2. با وجود دو شکم، از رابطهٔ L=nλ/2L=n\lambda/2 طول موج را پیدا کنید؛ سپس با v=fλv=f\lambda تندی انتشار موج را به دست آورید.
  3. چگالی داده‌شده حجمی است، نه خطی؛ بنابراین μ=ρA\mu=\rho A و در نتیجه A=F/(ρv2)A=F/(\rho v^2). داده‌ها را در دستگاه SI جای‌گذاری کنید و در پایان سطح مقطع را به میلی‌متر مربع تبدیل کنید.

فیزیک ۳ (ریاضی) · فصل ۴: برهم‌کنش‌های موج

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «برهم‌کنش‌های موج» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

فیزیک · ریاضی ۱۴۰۵