دانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه بگیر، و اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسد ۲ میلیون تومان دیگرجدول دانشگاه‌هادانشجو؟ ۵۰۰ هزار تومان هدیه همین حالادانشجو؟ با کارت دانشجویی یا ایمیل دانشگاهی ۵۰۰٬۰۰۰ تومان هدیه همین حالا، و ۲ میلیون تومان دیگر اگر دانشگاهت تا ۱۶ آذر به ۵۰ دانشجوی فعال برسدجدول دانشگاه‌ها
1xAi
کنکور ریاضی ۱۴۰۵ · شیمی

سوال ۸۹ شیمی کنکور ریاضی ۱۴۰۵ با پاسخ تشریحی

سوال ۸۹ دفترچهٔ اختصاصی کنکور ریاضی ۱۴۰۵، با کلید رسمی سازمان سنجش. پاسخ تشریحی، دلیل نادرستی گزینه‌های دیگر و راهنمایی‌ها را هوش مصنوعی 1xAi بر پایهٔ همین کلید و متن کتاب درسی نوشته است.

سوال ۸۹ · شیمی

کنکور ریاضی ۱۴۰۵ · سوال ۸۹ · کلید رسمی سازمان سنجش

شیمی · شیمی ۲ · فصل ۲: در پی غذای سالم

با توجه به معادلهٔ واکنش: 2NF3(g)+Cu(s)→N2F4(g)+CuF2(s)\mathrm{2NF_3(g)+Cu(s)\to N_2F_4(g)+CuF_2(s)} ، ΔH=−310 kJ\Delta H=-310\,\mathrm{kJ} ، و معادلهٔ واکنش‌های (I) و (II)، آنتالپی واکنش (III)، برابر چند کیلوژول است؟
I) 2NF3(g)+2NO(g)→N2F4(g)+2NOF(g)\mathrm{I)\ 2NF_3(g)+2NO(g)\to N_2F_4(g)+2NOF(g)} ، ΔH=−83 kJ\Delta H=-83\,\mathrm{kJ}
II) 2NO(g)+F2(g)→2NOF(g)\mathrm{II)\ 2NO(g)+F_2(g)\to 2NOF(g)} ، ΔH=−320 kJ\Delta H=-320\,\mathrm{kJ}
III) Cu(s)+F2(g)→CuF2(s)\mathrm{III)\ Cu(s)+F_2(g)\to CuF_2(s)} ، ΔH=? kJ\Delta H=?\,\mathrm{kJ}

  1. گزینهٔ ۱: −530-530
  2. گزینهٔ ۲: −547-547
  3. گزینهٔ ۳: −654-654
  4. گزینهٔ ۴: −696-696
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی

پاسخ درست: گزینهٔ ۲ (کلید رسمی سازمان سنجش)

پاسخ تشریحی

طبق قانون هس، اگر از جمع چند معادلهٔ واکنش به معادلهٔ هدف برسیم، آنتالپی هدف نیز برابر جمع جبری آنتالپی همان واکنش‌هاست (شیمی ۲، صفحهٔ ۷۵).

گام اول: تعیین جهت مناسب واکنش‌ها
واکنش نخست صورت سؤال را با نماد AA مشخص می‌کنیم و بدون تغییر نگه می‌داریم؛ زیرا مس در سمت واکنش‌دهنده و مس فلوئورید در سمت فراوردهٔ آن قرار دارند، درست مانند واکنش هدف:
A:2NF3(g)+Cu(s)→N2F4(g)+CuF2(s)\mathrm{A:\quad 2NF_3(g)+Cu(s)\rightarrow N_2F_4(g)+CuF_2(s)}
ΔHA=−310 kJ\Delta H_A=-310\,\mathrm{kJ}

برای حذف NF3\mathrm{NF_3} و N2F4\mathrm{N_2F_4}، واکنش I\mathrm{I} را وارونه می‌کنیم. در نتیجه علامت آنتالپی آن نیز عوض می‌شود:
N2F4(g)+2NOF(g)→2NF3(g)+2NO(g)\mathrm{N_2F_4(g)+2NOF(g)\rightarrow 2NF_3(g)+2NO(g)}
ΔHوارونهٔ I=+83 kJ\Delta H_{\text{وارونهٔ I}}=+83\,\mathrm{kJ}

گام دوم: افزودن واکنش دوم و حذف مواد مشترک
واکنش II\mathrm{II} را در همان جهت داده‌شده اضافه می‌کنیم:
2NO(g)+F2(g)→2NOF(g)\mathrm{2NO(g)+F_2(g)\rightarrow 2NOF(g)}
ΔHII=−320 kJ\Delta H_{\mathrm{II}}=-320\,\mathrm{kJ}

با جمع این سه معادله، 2NF3\mathrm{2NF_3}، N2F4\mathrm{N_2F_4}، 2NO\mathrm{2NO} و 2NOF\mathrm{2NOF} از دو طرف حذف می‌شوند. معادلهٔ باقی‌مانده دقیقاً واکنش هدف است:
Cu(s)+F2(g)→CuF2(s)\mathrm{Cu(s)+F_2(g)\rightarrow CuF_2(s)}

گام سوم: محاسبهٔ آنتالپی
پس ترکیب موردنیاز به‌صورت III=A−I+II\mathrm{III}=A-\mathrm{I}+\mathrm{II} است و داریم:
ΔHIII=ΔHA−ΔHI+ΔHII\Delta H_{\mathrm{III}}=\Delta H_A-\Delta H_{\mathrm{I}}+\Delta H_{\mathrm{II}}
ΔHIII=[−310−(−83)+(−320)] kJ=−547 kJ\Delta H_{\mathrm{III}}=[-310-(-83)+(-320)]\,\mathrm{kJ}=-547\,\mathrm{kJ}

بنابراین آنتالپی واکنش هدف منفی است و واکنش گرماده است.

پاسخ: گزینهٔ ۲

چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند

  • گزینهٔ ۱: این مقدار ممکن است از لغزش در محاسبهٔ جمع جبری آنتالپی‌ها به دست آید. پس از تعیین جهت درست واکنش‌ها، عبارت لازم دقیقاً (−310)+83−320(-310)+83-320 است و حاصل آن با این گزینه برابر نیست.
  • گزینهٔ ۳: ممکن است دانش‌آموز به‌دلیل وجود ضریب 22 برای برخی مواد، آنتالپی یکی از واکنش‌ها را بی‌دلیل تغییر دهد. آنتالپی‌های داده‌شده مربوط به کل معادله با همان ضرایب‌اند و در ترکیب موردنیاز، هیچ معادله‌ای نباید در ضریب تازه‌ای ضرب شود.
  • گزینهٔ ۴: انتخاب این مقدار می‌تواند ناشی از جمع‌کردن عددها بدون بررسی جهت واکنش‌ها باشد. واکنش I\mathrm{I} باید وارونه شود؛ بنابراین سهم آنتالپی آن در جمع، +83 kJ+83\,\mathrm{kJ} است، نه −83 kJ-83\,\mathrm{kJ}.

راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)

  1. قانون هس را از مبحث جمع‌پذیری گرمای واکنش‌ها به یاد آورید: باید معادله‌های داده‌شده را طوری ترکیب کنید که مواد اضافی حذف شوند (شیمی ۲، صفحهٔ ۷۵).
  2. واکنش نخستِ صورت سؤال را نگه دارید و واکنش I\mathrm{I} را وارونه کنید تا NF3\mathrm{NF_3} و N2F4\mathrm{N_2F_4} حذف شوند. با وارونه‌شدن واکنش، علامت آنتالپی نیز عوض می‌شود.
  3. اکنون واکنش II\mathrm{II} را در جهت نوشته‌شده اضافه کنید تا NO\mathrm{NO} و NOF\mathrm{NOF} نیز حذف شوند. فقط جمع جبری آنتالپی واکنش نخست، آنتالپیِ وارونهٔ I\mathrm{I} و آنتالپی II\mathrm{II} باقی می‌ماند.

شیمی ۲ · فصل ۲: در پی غذای سالم

سوال‌های رسمی دیگر کنکور تجربی از همین فصل:

فصل «در پی غذای سالم» را در پنل یادگیری تمرین کن

در پنل یادگیری 1xAi سوال‌هایی مثل همین را جواب می‌دهی و جوابت ثبت می‌شود؛ پیش از دیدن پاسخ، سه راهنمایی پله‌پله داری و معلم هوشمند بی‌آن‌که جواب را لو بدهد کمکت می‌کند. تمرین و آزمون رایگان است؛ معلم هوشمند هم سهمیهٔ روزانهٔ رایگان دارد.

ساختن حساب رایگان است و بعد از ثبت‌نام مستقیم به همین بخش از پنل برمی‌گردی.

شیمی · ریاضی ۱۴۰۵