سوال ۹۴ · شیمی
کنکور ریاضی ۱۴۰۴ نوبت اول · سوال ۹۴ · کلید رسمی سازمان سنجش
شیمی · شیمی ۲ · فصل ۳: پوشاک، نیازی پایان ناپذیر
نوع پلیمر استفاده‌شده در ساخت «منبع بزرگ پلاستیکی (تانکر) آب» و «تایر اتومبیل» به‌ترتیب، کدام‌اند؟
نمایش پاسخ و پاسخ تشریحی
پاسخ درست: گزینهٔ ۳ (کلید رسمی سازمان سنجش)
پاسخ تشریحی
برای پاسخ، باید کاربرد هر پلیمر را مشخص کنیم و ترتیب خواسته‌شده در سؤال را رعایت کنیم.
۱. منبع بزرگ پلاستیکی آب: کتاب، دبه‌های آب و لوله‌های پلاستیکی را از کاربردهای پلی‌اتن معرفی می‌کند و توضیح می‌دهد که برخی فراورده‌های این پلیمر سخت‌تر و محکم‌تر از کیسه‌های پلاستیکی‌اند. بنابراین پلاستیکِ محکمِ مورد استفاده در تانکر آب نیز در این دسته‌بندی، پلی‌اتن است (شیمی ۲، صفحهٔ ۱۰۸). تفاوت ساختار زنجیرها باعث می‌شود پلی‌اتن‌ها ویژگی‌های متفاوتی داشته باشند؛ پلی‌اتنِ بدون شاخه، چگالی و استحکام بیشتری دارد و پلی‌اتن سنگین نامیده می‌شود (شیمی ۲، صفحه‌های ۱۰۸–۱۰۹).
۲. تایر اتومبیل: کتاب در بخش پلی‌آمیدها، کولار را یکی از پلی‌آمیدهای معروف معرفی می‌کند و به کاربرد آن در تهیهٔ تایر اشاره دارد. پس پلیمر موردنظر برای تایر در این سؤال، پلی‌آمید است (شیمی ۲، صفحه‌های ۱۱۷–۱۱۸). توجه کن که منظور، پلیمرِ به‌کاررفته در ساخت تایر است، نه اینکه تمام اجزای تایر از پلی‌آمید ساخته شده باشند.
پس به‌ترتیب، «پلی‌اتن ـ پلی‌آمید» درست است.
پاسخ: گزینهٔ ۳
چرا گزینه‌های دیگر نادرست‌اند
- گزینهٔ ۱: ممکن است دانش‌آموز جنس تانکر را درست تشخیص دهد، اما کاربرد پلی‌استر و پلی‌آمید را اشتباه بگیرد. در کاربرد موردنظر کتاب، پلی‌آمیدِ کولار در ساخت تایر به کار می‌رود، نه پلی‌استر.
- گزینهٔ ۲: این انتخاب می‌تواند از جابه‌جا به خاطر سپردن کاربرد دو پلیمر ناشی شود. ظرف و منبع پلاستیکی آب از کاربردهای پلی‌اتن است، درحالی‌که پلی‌آمیدِ کولار در ساخت تایر کاربرد دارد.
- گزینهٔ ۴: در این گزینه، پلیمر مربوط به تایر درست است، اما ممکن است دانش‌آموز به‌دلیل آشنایی با کاربرد پلی‌استر در برخی ظروف، آن را برای تانکر نیز انتخاب کند. کاربرد موردنظر سؤال برای منبع بزرگ آب، پلی‌اتن است.
راهنمایی قدم‌به‌قدم (پیش از دیدن پاسخ)
- کاربردهای پلیمرها را در بخش‌های «پیوند با صنعت» مرور کن؛ برای ظرف آب به بخش پلی‌اتن و برای تایر به بخش پلی‌آمیدها توجه کن.
- برای تشخیص جنس تانکر، مثال‌های دبهٔ آب و لوله‌های پلاستیکی در صفحهٔ ۱۰۸ را به یاد بیاور؛ سخت و محکم بودن یک وسیله، لزوماً به معنای متفاوت بودن نوع پلیمر آن با کیسهٔ پلاستیکی نیست.
- برای جزء دوم، نام کولار و خانوادهٔ پلیمری آن را در صفحات ۱۱۷–۱۱۸ پیدا کن؛ سپس دو کاربرد را با همان ترتیبِ «منبع آب، تایر» کنار هم بگذار.