سوال ۱۰۴ شیمی کنکور ریاضی ۱۴۰۳ نوبت دوم با پاسخ تشریحی

برای یافتن عبارت نادرست، گزینه‌ها را جداگانه بررسی می‌کنیم.

۱) عبارت درست است. انتخاب مسیر واکنش و فناوری تولید، بر میزان تبدیل مواد اولیه به فراورده و نیز بر هزینهٔ مواد و انرژی اثر می‌گذارد. کتاب نیز وابستگی بازده و هزینهٔ تولید به این دو عامل را بیان می‌کند (شیمی ۳، صفحهٔ ۱۱۴–۱۱۵).

۲) عبارت درست است. منظور از پرکاربردترین اسید آلی، اتانوئیک اسید یا استیک اسید و منظور از الکل ضدعفونی‌کننده، اتانول است. این دو ماده در محیط اسیدی واکنش استری‌شدن می‌دهند و اتیل‌اتانوات یا اتیل‌استات تولید می‌کنند که به‌عنوان حلّال چسب کاربرد دارد:
$\mathrm{CH_3COOH+C_2H_5OH\xrightleftharpoons{H^+}CH_3COOC_2H_5+H_2O}$
این واکنش نمونه‌ای از تبدیل ترکیب‌های آلی با استفاده از گروه‌های عاملی آن‌هاست؛ موضوعی که در بخش «گروه عاملی، کلید سنتز مولکول‌های آلی» بررسی می‌شود (شیمی ۳، صفحهٔ ۱۱۴–۱۱۵).

۳) عبارت نادرست است. کتاب «اتن» را یکی از مهم‌ترین خوراک‌های صنایع پتروشیمی معرفی می‌کند، نه «پلی‌اتن» (شیمی ۳، صفحهٔ ۱۱۴–۱۱۵). اتن مولکولی کوچک با پیوند دوگانه است که از بسپارش آن پلی‌اتن ساخته می‌شود:
$n\,\mathrm{CH_2{=}CH_2}\longrightarrow\left[-\mathrm{CH_2-CH_2}-\right]_n$
در مثال پتروشیمی شازند نیز اتن مادهٔ اولیه و پلی‌اتن فراوردهٔ تولیدشده است (شیمی ۳، صفحهٔ ۱۱۲–۱۱۳). بنابراین، اشتباه این گزینه جابه‌جا کردن نام اتن با پلی‌اتن است.

۴) عبارت درست است. اتان هیدروکربنی سوختنی است و یکی از کاربردهای آن استفاده به‌عنوان سوخت است. در سوختن کامل آن، کربن‌دی‌اکسید و آب تشکیل و انرژی آزاد می‌شود:
$\mathrm{2C_2H_6+7O_2\longrightarrow4CO_2+6H_2O}$

پس تنها عبارت نادرست، عبارت مربوط به معرفی پلی‌اتن به‌عنوان خوراک مهم پتروشیمی است.

پاسخ: گزینهٔ ۳