خلاصه درس ۱۳ عربی هفتم؛ درسنامه و نکات مهم

تصور کن یکی از آشنایانت از خرید برگشته است. می‌پرسی کجا رفتی، چه خریدی و قیمت‌ها چطور بود. گفت‌وگوی این درس هم همین فضای آشنا را دارد: اُمّ حمید به بازار نجف رفته و همراه دوستانش لباس زنانه خریده است؛ خرید او پیراهن زنانه و چادر بوده است.

برای دنبال کردن ماجرا، این واژه‌ها را به هم پیوند بده: «سوق» یعنی بازار، «مَلابِس» یعنی لباس‌ها، «فُسْتان» یعنی پیراهن زنانه و «عَباءَة» یعنی چادر. «سِعْر» قیمت است و «أَمْ» در پرسش یعنی «یا». وقتی دربارهٔ قیمت‌ها می‌گوید «لا فَرْقَ»، منظورش این است که با ایران تفاوتی ندارد.

وقتی می‌گویی «رفتم» یا «نوشتم»، از کاری در گذشته خبر می‌دهی. در عربی هم فعل ماضی همین کار را می‌کند. برای گفتن «من انجام دادم»، الگوی این درس «أَنا فَعَلْتُ» است. «أَنا» یعنی من و پایان «تُ» در فعل هم به گوینده اشاره می‌کند.

حالا چند فعل آشنا را ببین: «كَتَبْتُ» یعنی نوشتم، «أَكَلْتُ» یعنی خوردم و «اِشْتَرَيْتُ» یعنی خریدم. چه گوینده پسر باشد و چه دختر، برای «من» همین پایان «تُ» را به کار می‌برد. حتی اگر «أَنا» در جمله نباشد، از خودِ فعل می‌فهمیم که گوینده دربارهٔ کار خودش صحبت می‌کند.

در فارسی به دختر و پسر هر دو می‌گوییم «تو خواندی»؛ اما عربی میان این دو مخاطب فرق می‌گذارد. برای یک پسر یا مرد می‌گوییم «أَنتَ قَرَأْتَ» و برای یک دختر یا زن می‌گوییم «أَنتِ قَرَأْتِ». پس در این صورت‌های فعل، «تَ» نشانهٔ مخاطب مذکر و «تِ» نشانهٔ مخاطب مؤنث است.

یک راه یادآوری ساده، نگاه کردن به حرکت آخر ضمیر و فعل است: «أَنتَ» با «فَعَلْتَ» و «أَنتِ» با «فَعَلْتِ» همراه می‌شود. مثلاً «أَنتَ أَخَذْتَ» یعنی تو گرفتی، در خطاب به مذکر. این تفاوت در عربی مهم است، حتی اگر ترجمهٔ فارسی هر دو فقط «تو گرفتی» باشد.

حالا نوبت پرسش و پاسخ است. «ماذا» یعنی «چه»؛ پس «ماذا أَكَلْتَ؟» یعنی «چه خوردی؟» در خطاب به پسر، و «ماذا أَكَلْتِ؟» همین پرسش در خطاب به دختر است. پاسخ‌دهنده دربارهٔ خودش می‌گوید؛ بنابراین در هر دو حالت می‌تواند پاسخ بدهد: «أَكَلْتُ تُفّاحَةً.» یعنی یک سیب خوردم.

برای پاسخ دادن، فقط شکل فعلِ سؤال را تکرار نکن. اول ببین چه کسی حرف می‌زند: پرسش دربارهٔ «تو» است، اما پاسخ دربارهٔ «من». همین روش برای خواندن و خریدن هم کاربرد دارد: در پاسخ به «ماذا اشْتَرَيْتِ؟»، فعل «اِشْتَرَيْتُ» می‌آید. حرکت آخر فعل را پیش از ترجمه یک بار با دقت بخوان.