خلاصه درس ۲ عربی هفتم؛ درسنامه و نکات مهم

تصور کن نخستین جلسهٔ کلاس عربی است. «فِي» یعنی «در» و «صَفّ» یعنی «کلاس»؛ پس عنوان درس، «فِي الصَّفِّ»، یعنی «در کلاس». معلم با لبخند وارد می‌شود: «دَخَلَ» یعنی «داخل شد» و «مُبتَسِماً» یعنی «با لبخند».

در گفت‌وگو، معلم سلام می‌کند و دانش‌آموزان پاسخ می‌دهند. «تَلاميذ» یعنی «دانش‌آموزان» و «أُستاذ» خطاب محترمانه به استاد است. دانش‌آموزان با «أَهْلاً بِكُم» خوش‌آمد می‌گویند.

حالا دو واژهٔ شبیه را جدا کن: «اِسْمي» یعنی «نام من» و «اِسْمُكَ» یعنی «نام تو». برای معرفی خودت از اولی استفاده می‌کنی. گفت‌وگوی صفحه را یک بار آرام و یک بار با اجرای نقش معلم و دانش‌آموزان بخوان.

برای پاسخ دادن، اول ببین پرسش دنبال چه چیزی می‌گردد. «ما» برای پرسیدن «چه؟» یا «چیست؟» است؛ در پرسشِ نام، باید نام را بگویی. «مَنْ» یعنی «چه کسی؟»، پس پاسخ آن یک شخص است. «كَيْفَ» یعنی «چطور؟» و دربارهٔ حالت یا چگونگی می‌پرسد. «هَلْ» هم یعنی «آیا؟» و پاسخ آن می‌تواند «نَعَمْ» یعنی «بله» یا «لا» یعنی «نه» باشد.

در متن، نام معلم محمد اسلامی است و او معلم زبان عربی است. پس اگر بپرسند آیا معلم زبان فارسی است، پاسخ منفی است. برای تمرین تنهایی، پرسش‌ها را بلند بخوان، کمی مکث کن و بعد از نقش معلم یا دانش‌آموز پاسخ بده.

اکنون نوبت معرفی آدم‌ها و چیزهای نزدیک است. «هٰذا» یعنی «این» و برای اشاره به یک فرد یا چیزِ مذکرِ نزدیک به کار می‌رود. در جملهٔ «هٰذا کِتابٌ»، معنی کامل این است: «این کتاب است.» می‌بینی که در ترجمهٔ فارسی، «است» را هم می‌آوریم.

در تمرین‌های درس، «قَلَم»، «دَفتَر»، «صَفّ»، «وَلَد»، «طالِب» و «طَبيب» با «هٰذا» آمده‌اند. «طالِب» دانش‌آموز یا دانشجوی پسر است و «طَبيب» یعنی پزشک. مذکر بودن فقط مخصوص انسان‌ها نیست؛ «کِتاب» هم در عربی مذکر است. برای تمرین، به کتاب و دفتر کنارت اشاره کن و برای هرکدام یک جمله با «هٰذا» بساز.

برای اشاره به یک فرد یا چیزِ مؤنثِ نزدیک، «هٰذِه» به کار می‌رود. مثلاً برای معرفی یک دانش‌آموز دختر می‌گوییم «هٰذِه طالِبَةٌ». بسیاری از واژه‌های مؤنث این درس در پایان «ة» دارند؛ مانند «مُعَلِّمَة»، «طَبيبَة»، «شَجَرَة»، «غُرفَة» و «حَقيبَة». معنی سه واژهٔ آخر درخت، اتاق و کیف است.

اما فقط به پایان واژه نگاه نکن: «مَریَم»، «بِنْت» و «أُمّي» هم مؤنث‌اند، با اینکه «ة» ندارند. «أُمّي» یعنی «مادر من». پس برای انتخاب واژهٔ اشاره، هم معنی و هم شکل واژه کمک می‌کنند. در تمرین خانه نیز اول معنی را تشخیص بده؛ مثلاً «تَلاميذ» چند دانش‌آموز است، ولی «تِلميذ» یک دانش‌آموز است.